Hugsjónir

heim

persónan

rannsóknir

hugsjónir

ritverk

krękjur

Heimsskautslöndin unašslegu var ķslensk žżšing į titli einnar žekktustu bókar Vilhjįlms sem kom fyrst śt įriš 1921. Į ensku hét ritiš The Friendly Arctic, sem gęti einnig śtlagst sem Noršurslóširnar vinalegu. Vilhjįlmur vissi vel aš titillinn  myndi ögra mörgum samtķšarmönnum hans sem ekki höfšu jafn jįkvęša sżn į noršlęg svęši og mannvist žar. Žetta kom lķka į daginn og hafši Vilhjįlmur gaman af. Į bókarkįpunni og hérna, sem einkennismerki vefsetursins, getur aš lķta mann sem dregur į eftir sér nżveiddan sel og er myndin af Vilhjįlmi sjįlfum.

../Images/Vilhjalmur med selinn.jpg

Vilhjįlmur meš selinn śti į ķsnum. 

Žetta var eftirlętismynd hans žótt ķ dag sé hśn ekki öllum  dżraverndarmönnum aš skapi. Hśn minnir okkur hins vegar į grundvallaratriši mannvistar į noršurslóšum sem byggir ekki sķst į rétti manna til aš nżta žaš sem gjöful nįttśra hefur fram aš fęra.

  Arfleifš landkönnušarins og mannfręšingsins Vilhjįlms Stefįnssonar er nįtengd samskiptum manns og nįttśru, sjįlfbęrri nżtingu aušlinda og afkomu samfélaga į noršlęgum svęšum. Ef til vill er arfleifš hans fyrst og fremst mikilvęg vegna žess aš hann hefur, kannski ķ rķkari męli en nokkur annar, breytt ķmynd noršurslóša śr hrjóstrugum sķfrera ķ fjölbreytilegt svęši sem veršskuldar alžjóšlega athygli. Viš lifum į breytingatķmum og athygli  samtķmans hefur vissulega fęrst ķ noršurįtt. Žetta gerist hratt og heimskautasvęšin eru aš verša žungamišja į sviši umhverfismįla, alžjóšlegrar samvinnu og aušlindanżtingar
 

../Images/dartmouth.jpg

Vilhjįlmur leišbeinir nemendum 
viš Dartmouth College

Vilhjįlmur var tķšum nefndur spįmašur noršursins. Mikilvęgur žįttur ķ bošskap hans var aš meš žvķ aš lęra af afkomendum kynslóša sem bśiš höfšu į noršurslóšum ķ žśsundir įra, meš žvķ aš ašlagast umhverfinu og safna žekkingu sem ein kynslóš mišlar annarri, yršu okkur ljósir möguleikar noršursvęšanna. Til žessa žurfum viš  aš opna hug okkar, vera fordómalaus og fśs til aš lęra af heimamönnum. 
 

Bošskapur Vilhjįlms var umdeildur og mętti litlum skilningi margra samtķšarmanna hans sem kunnu lķtt aš meta hlutverk hans sem talsmanns menningar Inśķta. Margir landkönnušir į noršurslóšum voru fremur įhugalausir um ķbśa noršursins og menningu žeirra.  Vilhjįlmur hafši sérstöšu vegna framsżnna višhorfa, višleitni hans til aš sporna viš menningar- og žjóšrembu og gagnrżni hans į yfirgang evrópskrar menningar gagnvart frumbyggjum noršursins. Ķ fyrirlestrum sķnum um heimskautasvęšin notaši hann oft samfélag Inśķta sem eins konar spegil sem birti įheyrendum ķmynd sķns eigin samfélags. Hvers vegna voru Vesturlandabśar ekki  hamingjusamir žrįtt fyrir öll sķn efnislegu gęši? Hann sagšist žekkja fólk sem į efnislegan męlikvarša vęri nįnast allslaust, en samt vęru žetta hamingjusömustu mannverur sem hann hefši kynnst. Vilhjįlmur stundaši žannig menningargagnrżni löngu įšur en žaš komst ķ tķsku

Nóbelsskįldiš Halldór Laxness žekkti vel til verka Vilhjįlms og sagši um hann ķ ritsmķš įriš 1927 aš Vilhjįlmur vęri “...sį sem hefur einna vķšast sjónarsviš allra manna sem rita bękur nś į tķmum og aušugasta śtsżn yfir vķšerni mannlķfsins...”

Vefstjóri Stofnunar Vilhjįlms Stefįnssonar